The biggest technology fair in Turkeyhas just been over. More than 100.000 visitors and about 1000 companies met for four days.

Pardus was one of the biggest pavilion as for the last years. We ran out of DVD’s before the fair is over, altough we prepared 10.000 of them with the latest release of Pardus, which is 2011.2 Cervus elaphus. :)

The pavillion was full of fun. We hosted the SigmaRD artist collective with their body/gesture controller based on Kinect, which is written with Qt and runs on Pardus.

Their project Natural Interface, converts human interaction (gestures captured through Kinect) to X events. Thus, you can control desktop applications by simple hand gestures.

We also provided a home entertainment unit with a comfortable couch and a big LCD TV. In the previous events, we were tired and bored from the questions and prejudices about games on Linux. This time we showed everyone, how you rock with Linux! Hundreds of people enjoyed playing World of Goo, Frets on Fire, Crayon Physics, Open Arena, Torcs etc.and watching HD movies (free movies of course like Sintel, Elephants Dream and Big Buck Bunny ;) )…

But most of the people was interested in the interactive digital board which was powered by Pardus.

I should tell about this a little bit more. There is a project called Fatih, aims to improve technological infrastructure of Turkish educational system. It is planned to install digital interactive boards in all classrooms and Pardus has been chosen as the operating system. This means more than 600.000 interactive boards will be powered by free software and KDE! :) Another chapter of the project is providing tablet PC’s to all school kids where it is still controversial if the OS will be Pardus or another system (Android?). That is a though decision as it means 15.000.000 tablets will be operated which will be 15% of the whole market of tablets. (Yep, that’s right! :) )

Finally I want to thank all volunteers for their great work ! We couldn’t do this without their faith.

Yet another creative developer from Pardus, Renan Çakırerk has created Quickformat. And I wanted to let you know !

It is also integrated to Dolphin !

You can find a lot of information about Quickformat from Renan’s Blog. Have fun !

1992 yılının Mart ayında hem IBM hem de Microsoft çok önemli iki ürün çıkarttılar, biri herkesin bildiği Windows 3.1 diğeri de Windows 3.1′e nispeten daha az kişi tarafından bilinen IBM’in OS2/2.0 sürümü. O dönemlerde şirketlerin yapmış olduğu tercihlere göre bazı firmalar Windows’u bazılarıda OS2/2.0′ı tercih etmişler. Gelgelelim OS2′nin sunduğu rahatlığa alışan birkaç IBM çalışanı “unofficial” olarak Windows 3.1 üzerinde OS2/2.0 ‘da kullanılan Masaüstü Ortamı olan “Workplace Shell“‘in bir benzerini Windows 3.1 için geliştirmişler ve böylece ilk Masaüstü Kabuğu ortaya çıkmış (belki daha eskilerde bunun benzeri bir durum yaşanmıştır fakat bulabildiğim en eski kaynak buydu, bildiklerinizi yorum olarak yazabilirsiniz). Birkaç Google git-gelinin ardından o dönemlerde yazılmış kodları dahi buldum :) Aşağıdaki ekran görüntüsünde solda Windows 3.1 orjinal hali ve yanında Windows 3.1 üzerinde çalışan “Workplace Shell” Kabuğu yer alıyor. (“Workplace Shell”‘in içinde geçen “Shell” bizim konumuz olan kabuk değil, “Workplace Shell” OS2/2.0 ‘ın masaüstü ortamının adı)

Masaüstü Kabuğu (Desktop Shell) işte tam bu işe yarayan bir teknoloji, Masaüstü için ana sistemin size sunduğu teknolojilerden yararlanıyorken üzerinde farklı bir çalışma ortamı kurabiliyorsunuz. (Masaüstü Kabuğu, tema, simge stili, renk değiştirme gibi basit işlevlerin ötesinde bir teknoloji, bu kavramları karıştırmamak gerekli).

Uzun bir dönem Masaüstü Kabuğu gibi teknolojilerden haberdar olmamamızın sebebi biraz da ticari kaygıları gidermek üzere atılmış adımlar; halen günümüzde birçok bilgisayar kullanıcısının Windows kullandığını hesaba katarsak, Masaüstü teknolojilerindeki eğilimin de öncelikle Microsoft çalışanları tarafından belirlendiğini söyleyebiliriz.

Windows 95 ile birlikte Masaüstü’nün bir Dosya Yöneticisi gibi kullanılmasına olanak sağlayan Microsoft, bu yöntemi ilk bulan/uygulayan olmasa da, bu şekilde bir masaüstü ile birlikte en çok kullanıcıya ulaşma başarısını yakalamıştı. Buna bağlı olarak özgür yazılım dünyasın da ticari anlamda iş üreten diğer büyük yazılım şirketleri de Masaüstü kavramlarını Windows 95’i baz alarak gerçekleştirdiler. O dönemlerde ortaya çıkan tüm ürünlerin hemen hemen hepsi Windows 95/98 ailesi ile kullanılan Masaüstü Teknolojilerini destekler vaziyetteydi.

Günümüzde ise bu süreç yavaş yavaş eski haline dönmeye başladı; masaüstünü daha etkin kullanmak için yapılan çalışmalar, daha verimli çalışma imkanları sunan kullanışlılığı arttıran teknolojiler ve yeni bilgisayarların sahibi olduğu işlemci gücü de hesaba katılınca, sadece dosya yöneticisi olarak iş yapacak bir masaüstü günden güne ilgimizi yitirmeye başladı.

Aynı temele dayanan fakat farklı amaçlara hizmet edebilecek masaüstleri yaratmak için eski günlere, Masaüstü Kabuklarına geri dönüyoruz.

Peki buralara nasıl geldik ?

Masaüstü’nün tarihine göz atarsak, karşımıza, günümüzde kullanılan bir çok teknolojiyi hayata geçiren Xerox‘un Palo Alto’daki Araştırma ve Geliştirme Merkezi PARC çıkıyor. PARC’ta geliştirilmiş olan ve günümüz bilgisayarlarında kullandığımız hemen hemen bütün işletim sistemlerinin “Masaüstü” teknolojisine temel olan ilk masaüstü, aşağıda ekran görüntüsünü bulabileceğiniz “Xerox 8010 Star“.

Kaba hatları ile ele aldığınızda şu an kullandığımız masaüstlerinden çok büyük bir farkları yok aslında; bir pencere yönetim sistemine ve bir masaüstü alanına (ki bu alana simgeler, dosyalar/dizinler ve kısayollar koyabiliyorsunuz) sahip 1981 yılında bilgisayar dünyasına damgasını vuran Xerox 8010 Star’ın…

Gelgelelim özellikle son yıllarda masaüstünün daha fazla işlev barındırabilmesi, daha kullanışlı ve verimli olabilmesi için yapılan köklü değişiklikler bulunuyor; bu konuda özellikle beni ve Linux camiasını yakından ilgilendiren önemli bir adımı, geçtiğimiz yıllarda ilk sürümü kullanıcılara sunulan Plasma Masaüstü Kabuğu ile gördük. Plasma ile birlikte KDE, masaüstünün sadece dosyalarımız ya da kısayollarımız için kullanılamayacak kadar değerli bir alan olduğunu gösterdi bizlere.

KDE artık bir Masaüstü Ortamı (Desktop Environment) olarak anılmak yerine Yazılım Paketi (Software Compilation) olarak lanse ediliyor. Sunduğu bir çok hazır yazılım ve bunların birlikte çalışmasını sağlayan gelişmiş altyapısı ile birlikte bu ünvanı hak ettiğini düşündüğüm KDE’nin, kabuk (shell) olarak sunduğu Plasma için farklı iki ana çalışma alanı bulunuyor. Aşağıda bu iki farklı çalışma alanını görüyorsunuz. (soldaki normal bir bilgisayar kullanıcısının ihtiyaçları için şekillenmiş olan Masaüstü Çalışma Alanı, bir sonraki ise özellikle kısıtlı ekran boyutlarına sahip Netbook’lar için tasarlanmış Netbook Çalışma Alanı).

Biri masaüstü diğeri de netbooklar için hazırlanmış bu çalışma alanları dışında bu günlerde KDE geliştiricileri yeni bir proje üzerinde çalışıyor; Plasma Active olarak lanse edilen proje, özellikle mobil aygıtlar için tasarlanıyor ve KDE‘nin, Plasma‘nın, Qt‘nin sunduğu son teknolojileri kullanacak şekilde geliştiriliyor. Plasma Active ile birlikte, birkaç prototip görüntüsü ve bir de videosu geliştiricilere sunulan Contour adında bir de kabuk bulunuyor;

Contour Concept Prototype

Bunların dışında tanımların biraz daha yerlerine oturabilmesi adına Masaüstü Kabuklarına bir başka popüler örnek olarak GNOME 2.X üzerine kurulmuş olan Ubuntu Unity Shell örnek olarak gösterilebilir; aşağıda solda öntanımlı GNOME Masaüstünü ve yanında Ubuntu tarafından geliştirilmiş olan Unity Kabuğunu görebilirsiniz:

Ayrıca GNOME 3.0′ın da GNOME temeli üzerinde kendine has bir Kabuk olan GNOME Shell kullandığını hatırlatalım.

GNOME ve KDE‘nin dışında bu tip bir yaklaşım sergileyen HP, Palm‘ı satın aldıktan sonra Palm tarafından geliştirilen Linux tabanlı webOS’u ürettiği her donanım için kullanılabilir yapmayı planladığını açıkladı. Bu bağlamda Windows kullanıcıları için kullanılabilecek bir webOS Kabuğu hazırlaması bekleniyor.

Bu yazıyı hazırlarken faydalandığım ve masaüstü gelişimi ile ilgili 1981-2009 yılları arasında kullanıma sunulmuş masaüstleri ile ilgili çok detaylı bir yazıyı burada bulabilirsiniz. Ayrıca Masaüstü ortamları ile ilgili geniş bir arşive toastytech.com adresinden ulaşabilirsiniz.

This release is the 5th major installation release that has shipped since the project had begun in 2003 by TÜBİTAK BİLGEM (Center of Research For Advanced Technologies Of Informatics And Information Security) and offers many new features among a more stable experience.

Some of new features that we made in Pardus 2011;

• YALI, the installer of Pardus, gained LVM/RAID and UUID support.
• The user interface is completely redesigned to improve the usability.
• Users are now able to select between Open Source and proprietary drivers for their NVIDIA video adapters.

p.s. We will be attending Fosdem with my colleague Gökçen Eraslan, we have talks about Pardus Technologies in CrossDistro devroom (COMAR and Pisi) and we will bring some Pardus 2011 DVDs, you have a chance to get an original Pardus 2011 DVD at Fosdem ;)

Users wanted to see service descriptions in service-manager and I tried to find a proper solution, here is the result;

Service Manager meets PDS from Gökmen Göksel on Vimeo.

Linux Journal just announced the 2010 Linux Journal Readers’ Choice Awards, and good news Pardus is in top five this year !

In three important categories, Pardus catches the top five;

- Best Linux Distribution; 1st Ubuntu and 5th is Pardus

- Best Package Management Application; 1st Apt and 5th is Pisi

- Product of the Year; 1st Android, 2nd KDE lol and 5th is Pardus

The other good news is our best friend Python selected 1st in both Best Programming and Best Scripting Languages categories.

Have a nice Sunday !

Pardus have its own package management system: PiSi (For more information about pisi you can checkout development page). Package-manager uses its backend. As you may remember from my previous posts, we are using an infrastructrure for managing operations called Çomar. Package-manager calls Çomar where it can check that if the user have necessary priveleges to use PiSi by using PolicyKit (which calls PolicyKitKde on KDE). You may see that this operation resembles KAuth. One can ask why we are using this method, instead of KAuth. Well, the simple answer is that this infrastructure is nearly 4 years old. :-)

Let’s look at the new features of package-manager…

The most significant change is the new interface where you may see that there are tabs similar to rekonq and chromium. Package-manager doesn’t have anything to offer in file menu but settings, so this menuless aspect works better for our needs and it saves a one line space, which is getting more and more important for netbooks and other small screen devices.

Another great improvement you may catch from the first screenshot is rating stars for packages. The rating option was a feature requested by our users for a long time. Since we kept them waiting so long, we thought that the solution should worth. We put out a new project called AppInfo which can work with any package management system. At the moment, only PiSi backend is completed but anyone can write a new backend for rpm, deb or any other package-manager of choice. AppInfo provides a rating for each package from its main database. Clients uses AppInfo API to check out the rating database from a predefined AppInfo server which provides screenshots and rating info for the requested package. Below you can see the information of package-manager in use.

In the last screenshot you may be interested in the overlayed widget. The trick is the PDS.Gui class. I’ve written about Pardus Desktop Services before. This Gui class is a new add-on for PDS aiming to improve usability. It also supports animated transitions which based on QTimeLine and to achieve an animation infrastructure similar to QPropertyAnimation. Using QPropertyAnimation was an option for sure, however I wanted to experience to create a basic animation framework with power of Qt. So this choice was totally personal… :-)

Package Manager in Action

While integrating the new search mechanism to achieve an auto completion for packages, I used PDS.Gui as well.

I embedded the basket window and the progress dialog into the main window with PDS.Gui as well.

You may download Pardus 2011 Beta and check the new features.

Thanks for the fish…

Herhangi bir kısıtlamaya, zorlamaya bağlı olmaksızın düşünme veya davranma, herhangi bir şarta bağlı olmama durumu.

Çok sevdiğim ama verdikleri tepkilere anlam veremediğim, söylediklerini ve ima ettiklerini bir türlü anlayamadığım birkaç Pardus Geliştiricisi, bundan böyle projenin içinde olmayacaklarını açıkladılar. Onların arkasından bir kaç kişi daha gitti. Bunun yanında birçok dostumda gidenlerin haklı olduğunu “onlar haklı” pankartları ile desteklediler.

Üzüldüm, hem de çok üzüldüm. İki gündür, bir türlü kendimi toparlayamadım. Yazılanlardan sonra, geliştiricilerin ayrılmasından çok yazılanlara üzüldüm.

UEKAE ‘de çalışan geliştiriciler ile dışarıdan gönüllü destek veren geliştiriciler arasında ortaya çıkan/çıkartılan bu durumun temelinde; -bana kalırsa- sürekli birlikte olan bir ekibin sahip olduğu yoğun iletişimin, sürekli ayrı olan bir ekiple birleştirilememesi yatıyor. Buna bir çözüm bulunabilir mi, bende bilmiyorum.

~ * ~

Yazdığımız bütün kodlar, paket bilgi dosyaları, betikler vb. her şey halka açık, yani biz Özgür Yazılım üretiyoruz. Hem de Türkiye’de hiçbir zaman olmadığı kadar. Ve bunu – emsalleri ile karşılaştırdığınızda – az sayıda insan gücü ile yapıyoruz.

Pardus’un bir Özgür Yazılım olmasının büyük artıları da var tabi;

Evet, Gönüllü çalışanlarımız var \\o/ Yukarıdaki grafikte 2006-2009 yılları arasında uludag deposuna yapılan gönderilerin oranları yer alıyor. Görüldüğü üzere üretilen Teknoloji’nin önemli bir kısmını UEKAE ‘de çalışan geliştiriciler üretiyor. Bu teknolojileri üretebilmek için gerekli paketlerin hazırlanmasında da %76′ya %24 gibi benzer bir oran, pardus deposunda bulunuyor. (Bunları biz daha çok çalışıyoruz demek için yazmadım, sadece durumu anlatabilmek için yazdım. Zira bizim daha çok çalışmamız tabi ki doğru olanı.)

~ * ~

Pardus 2008 ve sonrasında yapılacak işleri yazıp mevcut durumumuzu takip edelim diye ve daha “şeffaf” olabilelim diye, bir “Proje Yönetim” aracı arayışına girmiş idik. O dönemlerde yapılan tartışmalardan bir sonuç çıkmamıştı (ki gelistirici listesinde yapılan tartışmalardan bir sonuç çıkması “mucize“). Bizde yine o dönemlerde, tam olarak nerede gördüğümüzü hatırlayamadığım bir yerden esinlenerek, bir yapılacak işler dosyası hazırladık. Belirli bir düzene sahip bu dosya üzerine yapılacak işleri ve işin durumunu giriyorduk vs. Tabii ki 2011 sürecinde, artık bu ilkel yöntemin de işe yaramamaya başlaması ile birlikte, “Proje Yönetim” aracı arayışları yeniden alevlendi. Özgür yazılım projelerinin en büyük sorunu, herkesin her daim konuşması fakat iş bir proje için çalışmak olduğunda sessizce beklemesidir. Herkes konuşur ama bazıları çalışır. Ve biz o bazılarının yaptığı çalışmalara muhtacız. Yine bir çok insan konuştu, bazıları iş yaptı ve Jira adında bir yazılım kullanmaya karar verdik. Yaptığımız araştırmaların sonucunda, Özgür Yazılımlar için kullanılması ücretsiz fakat özgür olmayan bir lisansa sahip olan Jira ‘da karar kıldık. Bu listedeki diğer projeler gibi. (Aralarında Özgür Yazılımların da bulunduğu kabarık bir liste).

Bu kararı verirken bir yanlış yaptık; gönüllü geliştiricilerin de kullanacağı bir yazılım için kendi kendimize karar verdik. Kararı kendi kendimize vermiş olmamızın yanında, bir de Neden Özgür bir alternatifini seçmediğimiz için, geliştiricilerimiz haklı veya haksız olarak şikayetlerini dile getirdiler. Hatamızın farkına varıp bir çözüm üretebilmek adına, ısrarla savunulan, Özgür lisansa sahip Redmine ‘ın gereksinimlerimizi karşılayacak kıvama getirilebilmesi için bir ortam hazırlamaya ve elimizden geldiğince bu konuda destek olmaya, bu süreç işlerken de Jira ile devam etmeye karar verdik.

Bu kararımızı açıklayınca ardı arkası kesilmeyen, bazıları hakaret seviyesinde birçok ithamda bulunarak bazı geliştiricilerimiz projeyi bırakacaklarını açıkladılar.

~ * ~

Hala üzgünüm ve şaşkınlık içerisindeyim ve hala anlayamıyorum.

Özgür Yazılımın bir güzelliği de istediğiniz zaman bırakıp gidebilme özgürlüğü.

Keşke böyle olmasaydı ama herkesin yolu açık olsun..

* KDE 4.2.4
* Linux kernel 2.6.30.1
* OpenOffice.org 3.1.0.6
* Firefox 3.5.1
* Gimp 2.6.6
* Xorg 1.6.2
* Python 2.6.2
* Texlive 2008
* GCC 4.3.3
* GLIBC 2.9

You can grab your own copy from here.